Paxillus involutus
Kıvrık paksil, kahverengi, huni gibi şapkasının kenarı belirgin biçimde içe kıvrık bir mantardır. Lamelleri sapa iner ve kolayca soyulur. Eskiden Avrupa'nın bazı yerlerinde toplanırdı, ama tekrar tekrar yiyenlerde bağışıklık sisteminin kırmızı kan hücrelerine saldırdığı, ölümcül olabilen bir tepki yaptığı anlaşıldı.
Yaz sonu ve sonbaharda yapraklı ve iğne yapraklı ormanlarda ve çimenlikte, birçok ağaç türüyle ortak yaşayarak çıkar.
Kuzey yarımkürede yaygındır; Türkiye'de Doğu Anadolu'dan kaydı vardır. Avustralya, Yeni Zelanda, Güney Afrika ve Güney Amerika'ya taşınmıştır.
Tanıma önerileri (topluluktan ya da yapay zekâdan) ve buradaki bilgiler hatalı olabilir; bu uygulama hiçbir canlının yenmesinin güvenli olduğunu teyit etmez. Yaban bitkilerini, mantarları ve deniz ürünlerini uzman onayı olmadan tüketme. Buradaki bilgiler tıbbi tavsiye değildir.
Alman mikolog Julius Schäffer 1944'te bu mantarı yedikten sonra öldü; böylece tehlikesi anlaşıldı.
Çiğken mide-bağırsak tahrişi yapar; asıl tehlike, yıllarca sorunsuz yiyenlerde bile bağışıklık sisteminin kendi kırmızı kan hücrelerine saldırmasıdır (otoimmün hemoliz). Böbrek yetmezliği, şok ve solunum yetmezliği gelişip ölümle sonuçlanabilir. 1944'te Alman mikolog Julius Schäffer bu mantardan öldü.
Bir yetişkine sor
Hiçbir yabani mantarı uzmana göstermeden yeme
Bir mantar ne bu uygulamadan ne de fotoğraftan teşhis edilerek toplanır. Ölümcül zehirli türler, toplayıcıların aradığı türlere çok benzer ve belirtiler saatler sonra başlar. Zehirlenme şüphesinde hemen 114 Ulusal Zehir Danışma Merkezi'ni ara.
Kahverengi, huni gibi çökük şapkanın kenarı belirgin biçimde içe kıvrıktır
Sapa inen, çatallı, sarımsı kahve lameller parmakla kolayca soyulur; sapa yakın yerde gözenek gibi ağ yapar
Dokunulan ya da ezilen yer koyu kahveye döner
Kırılınca süt akıtmaz — benzediği sütlü mantarlardan farkı budur
Ölümcül zehirli