Amanita phalloides
Köygöçüren mantarı, bilinen en zehirli mantardır ve dünyadaki ölümcül mantar zehirlenmelerinin çoğundan sorumludur. Şapkası genelde zeytin yeşili, lamelleri ve sapı beyazdır; sap dibinde torba gibi bir çanak taşır. İçerdiği amatoksinler pişirmekle ya da dondurmakla yok olmaz ve karaciğerle böbreği yıkar.
Yaz ve sonbaharda, en çok meşe altında, ayrıca kayın, kestane, huş ve çam gibi ağaçların dibinde yerde çıkar.
Avrupa'ya özgüdür; İskandinavya'dan Akdeniz'e, Kuzey Afrika'ya ve kuzey İran'a kadar bulunur. Kuzey Amerika, Avustralya ve Yeni Zelanda'ya ağaçlarla taşınmıştır. Türkiye'deki ölümcül zehirlenmelerin büyük kısmından sorumludur.
Tanıma önerileri (topluluktan ya da yapay zekâdan) ve buradaki bilgiler hatalı olabilir; bu uygulama hiçbir canlının yenmesinin güvenli olduğunu teyit etmez. Yaban bitkilerini, mantarları ve deniz ürünlerini uzman onayı olmadan tüketme. Buradaki bilgiler tıbbi tavsiye değildir.
1994 Kasım'ında İstanbul'da seri zehirlenmelere yol açmış ve 20'den fazla kişinin ölümüne neden olmuştur.
Dünyanın en ölümcül mantarı; Türkiye'deki ölümcül mantar zehirlenmelerinin çoğundan sorumludur. Amatoksin pişirmekle, dondurmakla ya da kurutmakla yok olmaz. Belirtiler 6-12 saat sonra kusma ve ishalle başlar, geçici bir düzelmeden sonra 3-6. günde karaciğer ve böbrek yetmezliği gelir. Saman mantarı, imparator mantarı ve genç halde kültür mantarıyla karıştırılır. Şüphede hemen 114 Zehir Danışma'yı arayın.
Bir yetişkine sor
Hiçbir yabani mantarı uzmana göstermeden yeme
Bir mantar ne bu uygulamadan ne de fotoğraftan teşhis edilerek toplanır. Ölümcül zehirli türler, toplayıcıların aradığı türlere çok benzer ve belirtiler saatler sonra başlar. Zehirlenme şüphesinde hemen 114 Ulusal Zehir Danışma Merkezi'ni ara.
Şapka zeytin yeşili, sarımsı yeşil ya da bronz; kenara doğru açılır. Beyaz biçimi de vardır, renk tek başına güvenilmez
Lameller hep beyaz kalır ve sapa değmez; kültür mantarının lamelleri ise pembeden çikolata kahvesine döner
Sapın dibinde yırtık kenarlı, torba gibi beyaz bir çanak (volva) vardır; yaprak altında saklı olabilir, toprağı açıp bakmak gerekir
Sapın üst kısmında sarkık, etek gibi beyaz bir halka
Yaz sonu ve sonbaharda meşe, kestane ve kayın altında yerde çıkar
Ölümcül zehirli
Bilim insanlarının canlıları akrabalıklarına göre yerleştirdiği basamaklar — genişten dara doğru.